ဒီနေ့ခေတ် လူငယ်တစ်ယောက်ဖြစ်ရတာဟာ အပြင်ပန်းကြည့်ရင် အခွင့်အရေးတွေ ပေါများနေသလိုလိုနဲ့ တကယ်တမ်းမှာတော့ ကြီးမားတဲ့ လေဟာနယ်တစ်ခုထဲ လမ်းပျောက်နေသလိုပါပဲ။ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်က တောက်ပနေတဲ့ တခြားသူတွေရဲ့ ဘဝပုံရိပ်တွေကြားမှာ “ ကိုယ်ကရော ဘယ်နေရာရောက်နေတာလဲ၊ ဘာဖြစ်နေတာလဲ” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေကို လူငယ်တော်တော်များများ မသိလိုက် မသိဘာသာ မေးနေမိတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုရှိနေဖို့ အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။
လူငယ်တွေဟာ တစ်ခါမှမမြင်ဖူးတဲ့ သူစိမ်းတစ်ယောက်ရဲ့ အောင်မြင်မှုကို ကြည့်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ အခန်းကျဉ်းလေးထဲမှာ စိတ်ဓာတ်ကျနေတတ်ကြပါတယ်။ ပညာရေးနယ်ပယ်မှာဖြစ်စေ၊ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်မှာဖြစ်စေ “ စံနှုန်း” ဆိုတဲ့ အရာတစ်ခုက လူငယ်တွေကို အမြဲတမ်း တိုင်းတာနေပါတယ်။ အမှတ်ကောင်းမှ၊ ဘွဲ့ရမှ၊ အလုပ်ကောင်းရမှ လူရာဝင်မယ်ဆိုတဲ့ သတ်မှတ်ချက်တွေက လူငယ်တစ်ယောက်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး (Self-worth) ကို တဖြည်းဖြည်း ဝါးမြိုပစ်လိုက်ပါတယ်။
တကယ်တော့ လူငယ်ဘဝဆိုတာ အောင်မြင်မှုတွေကို စုဆောင်းရမယ့် အချိန်တင်မကဘဲ “ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဘယ်သူလဲ” ဆိုတာကို စမ်းသပ်ကြည့်ရမယ့် အချိန်ပါ။ အမှားလုပ်မိမှာကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကပဲ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းတွေကို ပိတ်ပင်ထားတတ်ပါတယ်။
ပညာရေးဆိုတာ အမှတ်စာရင်းထက် ပိုပါတယ်။ ကျောင်းသင်ခန်းစာတွေဟာ ကျွန်တော်တို့ကို ဗဟုသုတတွေ ပေးနိုင်ပေမယ့်၊ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားနဲ့ ခံနိုင်ရည် (Resilience) ကိုတော့ ဘဝရဲ့ အနိမ့်အမြင့်တွေကပဲ သင်ကြားပေးတာပါ။ စာမေးပွဲမှာ အမှတ်နည်းတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် ထင်သလောက် ပညာရေးမှာ ခရီးမရောက်တဲ့အခါ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် “ တန်ဖိုးမရှိသူ” လို့ သတ်မှတ်လိုက်တာဟာ အမှားအယွင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ ဖိအားအောက်မှာ လူငယ်တွေဟာ ဒီလို အဖြစ်မျိုးကို အမြဲလိုလို ခံစားနေကြရပါတယ်။ လူငယ်တစ်ယောက်ချင်းစီမှာလည်း မတူညီတဲ့ အရောင်အသွေးနဲ့ မတူညီတဲ့ ပွင့်လန်းချိန်တွေ ရှိကြပါတယ်။ အခြားလူငယ်တွေ အောင်မြင်နေချိန်မှာ ကိုယ်က ကြိုးစားနေရတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ ရပ်တန့်နေတာမဟုတ်ဘဲ ဘဝကို ခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်နေတာသာ ဖြစ်ပါတယ်။
Self-awareness (မိမိကိုယ်ကိုယ် သိရှိခြင်း) ဆိုတာ မှန်တစ်ချပ်ရှေ့မှာ ရပ်ကြည့်ရသလိုပါပဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ ဘဝအစိတ်အပိုင်းတွေကိုတင်မကဘဲ အခက်အခဲတွေ၊ အားနည်းချက်တွေကိုပါ မြင်အောင်ကြည့်ပြီး လက်ခံနိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။
လူငယ်တစ်ယောက်အတွက် အရေးကြီးဆုံးက တခြားသူတွေ သတ်မှတ်ထားတဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်မှာ ပြေးနေဖို့ထက် ကိုယ့်ရဲ့ ခြေလှမ်းတွေက ဘယ်ကို ဦးတည်နေသလဲဆိုတာကို သိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ မိမိကိုယ်ကိုယ် သိရှိလာတဲ့အခါ တခြားသူတွေရဲ့ ဝေဖန်သံတွေက ကိုယ့်ရဲ့ တန်ဖိုးကို မဖျက်ဆီးနိုင်တော့ပါဘူး။
လူငယ်ဘဝဟာ ခဏတာဖြစ်ပြီး ဝေဝါးမှုတွေ ရှိနေမှာကတော့ အမှန်ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီဝေဝါးမှုတွေကြားထဲကနေ ကိုယ့်ရဲ့ တကယ့်စိတ်ဆန္ဒအမှန်ကို ရှာဖွေရင်း၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှုရှိရှိနဲ့ ရှေ့ဆက်နိုင်ဖို့ကသာ အဓိက ဖြစ်ပါတယ်။ သင်ဟာ ဘယ်သူနဲ့မှ မတူတဲ့ သီးခြားဖြစ်တည်မှုတစ်ခုဖြစ်သလို၊ သင့်မှာလည်း သင့်ကိုယ်ပိုင် တန်ဖိုးတွေ အပြည့်အဝ ရှိနေပါတယ်။ အဲဒီတန်ဖိုးကို တခြားသူတွေဆီမှာ မရှာပါနဲ့၊ သင့်ရဲ့ အတွင်းစိတ်ထဲမှာပဲ ပြန်လည်ရှာဖွေကြည့်တာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။
